Biblioteka PSJ
Od 1 stycznia 2011 r. zmieniła się formuła miesięcznika katolickiego "Posłaniec". Wrócił do swojej pierwotnej nazwy "Posłaniec Serca Jezusowego" w nowym formacie oraz z niższą ceną. O. Leszka Gęsiaka SJ na stanowisku redaktora naczelnego zastąpił o. Stanisław Groń SJ.
Posłaniec Serca Jezusowego
PSJ nr lipiec 2006
Ikonografia św. Kingi
      Wiele pokoleń, oddając cześć św. Kindze, postarało się o to, aby wykonano jej liczne przedstawienia malarskie i rzeźbiarskie. Wizerunki świętej księżnej, powstające od co najmniej XV w., zdobią wiele polskich świątyń, kaplic, kapliczek, domostw i kopalni solnych.
      Najstarszym przeznaczonym do kultu powszechnego wizerunkiem św. Kingi jest lipowa gotycka polichromowana i wyzłocona figura z 1470 r., która znajduje się w starosądeckim kościele klarysek w kaplicy dedykowanej Świętej na jej ołtarzu z relikwiami. Arpadówna przedstawiona jest w mniszym habicie i z mitrą na głowie. W prawej dłoni trzyma model kościoła, a w lewej berło i stoi na odwróconej królewskiej koronie, która oznacza, że Kinga, córka potężnego króla Węgier Beli IV i wnuczka cesarza Bizancjum, odrzuciła ponęty tego świata.
      Inne gotyckie wyobrażenie Świętej (też wywodzące się z klasztoru sądeckiego) pochodzi z tryptyku, datowanego na 1500 rok. Na jego lewym skrzydle znajduje się wykonana w technice malarstwa tablicowego cała postać św. Kingi jako mniszki z napisem w nimbie sancta Kunegu[ndis].
      Trzecie średniowieczne przedstawienie (XV w.) wyraża po raz pierwszy atrybucję Świętej klęczącej przed krucyfiksem i będącej w ekstazie, której towarzyszy objawienie św. Jana Chrzciciela. Szczególnie wiele wizerunków Arpadówny wykonano w XVII-XVIII w., w dobie jej beatyfikacji. Wśród nich bardzo cenny jest obraz - pierwowzór graficzny dla wielu innych i wyznacznik właściwej atrybucji dla Świętej - z kościoła klarysek w Starym Sączu, który wykonał w 1686 r. mistrz Grzegorz Czarnic. W okresie baroku powstały liczne wyobrażenia artystyczne w postaci obrazów, rzeźb, haftów czy polichromii. W bocheńskiej farze znajduje się cenny fresk z 1769 r. przypisywany Piotrowi Korneckiemu, ilustrujący znany motyw legendarny o wrzuceniu pierścienia przez księżną do kopalni soli na Węgrzech.
      W XIX w. najlepsi polscy malarze: Jan Matejko, Walery Eliasz Radzikowski, Włodzimierz Tetmajer czy Celina Michałowska uczynili świętą księżnę tematem swych prac artystycznych. Zaprojektowane przez Matejkę płótno zdobi neogotycki ołtarz w kaplicy św. Kingi w farze w Bochni, a Muzeum Żup Solnych w Wieliczce szczyci się pięknym obrazem młodziutkiej Arpadówny, który wykonał mistrz Józef Mehofer. Także kościół św. Sebastiana w Wieliczce posiada okazałą kompozycję Włodzimierza Tetmajera. Nowosądecki Biały Klasztor sióstr niepokalanek przechowuje duży obraz Kingi wykonany przez siostrę Celinę Michałowską.
      W XX w. także nie osłabło zainteresowanie twórców sztuki postacią św. Kingi. Do celów kultowych obrazy wykonali m.in. tacy mistrzowie pędzla, jak: s. klaryska Benigna Dunin-Brzezińska, Czesław Lenczowski czy Piotr Moskal. Ten ostatni, pracownik krakowskiej ASP, wykonał dużych rozmiarów obraz kanonizacyjny, który zdaje się być najwybitniejszym osiągnięciem warsztatowym XX-wiecznych wyobrażeń Arpadówny.
      Figura z klasztornej kaplicy w Starym Sączu i obraz kanonizacyjny spinają 700-letnią służebną rolę sztuki wobec kultu, tak bardzo ożywiającego duchowość tych, którzy chętnie uciekają się w swych licznych potrzebach do św. Kingi Arpadówny.
Piotr Stefaniak
Wybrane artykuły publikowane tym numerze PSJ:
  • Dekalog pielgrzyma - Paweł Szpyrka SJ
  • Ikonografia św. Kingi - Piotr Stefaniak
  • Boże, otwórz więzienia... - Czesław Wasilewski SJ
  • PSJ VII/2006
    skocz do numeru:
    fot s. M. J. Waszylciów OSC
    © Wszystkie prawa zastrzeżone • WydawnictwoWAM.pl • 2000-2010
    Udostępnione informacje nie mogą być kopiowane i publikowane bez naszej zgody.