Biblioteka PSJ
e-mail:
psj_._wydawnictwowam pl *** redakcja Posłańca Serca Jezusowego

telefon:
+48 12 629 32 90
+48 12 629 32 91
WIELKIE WEZWANIE SERCA JEZUSA DO NARODU POLSKIEGO
Kup teraz!
Kliknij «do koszyka» a każdą książkę lub płytę na tej stronie zakupisz 20% taniej w księgarni internetowej Wydawnictwa WAM
Od września 2006 r. Posłaniec Serca Jezusowego
łączy się z miesięcznikiem Posłaniec Serca Jezusa
- wydawanym w USA od 1917 roku,
tworząc 64-stronicowy miesięcznik katolicki Posłaniec.
Zapraszamy na stronę: www.poslaniec.net.

Posłaniec Serca Jezusowego
PSJ nr lipiec 2006
Ikonografia św. Kingi
      Wiele pokoleń, oddając cześć św. Kindze, postarało się o to, aby wykonano jej liczne przedstawienia malarskie i rzeźbiarskie. Wizerunki świętej księżnej, powstające od co najmniej XV w., zdobią wiele polskich świątyń, kaplic, kapliczek, domostw i kopalni solnych.
      Najstarszym przeznaczonym do kultu powszechnego wizerunkiem św. Kingi jest lipowa gotycka polichromowana i wyzłocona figura z 1470 r., która znajduje się w starosądeckim kościele klarysek w kaplicy dedykowanej Świętej na jej ołtarzu z relikwiami. Arpadówna przedstawiona jest w mniszym habicie i z mitrą na głowie. W prawej dłoni trzyma model kościoła, a w lewej berło i stoi na odwróconej królewskiej koronie, która oznacza, że Kinga, córka potężnego króla Węgier Beli IV i wnuczka cesarza Bizancjum, odrzuciła ponęty tego świata.
      Inne gotyckie wyobrażenie Świętej (też wywodzące się z klasztoru sądeckiego) pochodzi z tryptyku, datowanego na 1500 rok. Na jego lewym skrzydle znajduje się wykonana w technice malarstwa tablicowego cała postać św. Kingi jako mniszki z napisem w nimbie sancta Kunegu[ndis].
      Trzecie średniowieczne przedstawienie (XV w.) wyraża po raz pierwszy atrybucję Świętej klęczącej przed krucyfiksem i będącej w ekstazie, której towarzyszy objawienie św. Jana Chrzciciela. Szczególnie wiele wizerunków Arpadówny wykonano w XVII-XVIII w., w dobie jej beatyfikacji. Wśród nich bardzo cenny jest obraz - pierwowzór graficzny dla wielu innych i wyznacznik właściwej atrybucji dla Świętej - z kościoła klarysek w Starym Sączu, który wykonał w 1686 r. mistrz Grzegorz Czarnic. W okresie baroku powstały liczne wyobrażenia artystyczne w postaci obrazów, rzeźb, haftów czy polichromii. W bocheńskiej farze znajduje się cenny fresk z 1769 r. przypisywany Piotrowi Korneckiemu, ilustrujący znany motyw legendarny o wrzuceniu pierścienia przez księżną do kopalni soli na Węgrzech.
      W XIX w. najlepsi polscy malarze: Jan Matejko, Walery Eliasz Radzikowski, Włodzimierz Tetmajer czy Celina Michałowska uczynili świętą księżnę tematem swych prac artystycznych. Zaprojektowane przez Matejkę płótno zdobi neogotycki ołtarz w kaplicy św. Kingi w farze w Bochni, a Muzeum Żup Solnych w Wieliczce szczyci się pięknym obrazem młodziutkiej Arpadówny, który wykonał mistrz Józef Mehofer. Także kościół św. Sebastiana w Wieliczce posiada okazałą kompozycję Włodzimierza Tetmajera. Nowosądecki Biały Klasztor sióstr niepokalanek przechowuje duży obraz Kingi wykonany przez siostrę Celinę Michałowską.
      W XX w. także nie osłabło zainteresowanie twórców sztuki postacią św. Kingi. Do celów kultowych obrazy wykonali m.in. tacy mistrzowie pędzla, jak: s. klaryska Benigna Dunin-Brzezińska, Czesław Lenczowski czy Piotr Moskal. Ten ostatni, pracownik krakowskiej ASP, wykonał dużych rozmiarów obraz kanonizacyjny, który zdaje się być najwybitniejszym osiągnięciem warsztatowym XX-wiecznych wyobrażeń Arpadówny.
      Figura z klasztornej kaplicy w Starym Sączu i obraz kanonizacyjny spinają 700-letnią służebną rolę sztuki wobec kultu, tak bardzo ożywiającego duchowość tych, którzy chętnie uciekają się w swych licznych potrzebach do św. Kingi Arpadówny.
Piotr Stefaniak
Wybrane artykuły publikowane tym numerze PSJ:
  • Dekalog pielgrzyma - Paweł Szpyrka SJ
  • Ikonografia św. Kingi - Piotr Stefaniak
  • Boże, otwórz więzienia... - Czesław Wasilewski SJ
  • PSJ VII/2006
    skocz do numeru:
    fot s. M. J. Waszylciów OSC
    © Wszystkie prawa zastrzeżone • WydawnictwoWAM.pl • 2000-2010
    Udostępnione informacje nie mogą być kopiowane i publikowane bez naszej zgody.